Siła nabywcza Polaków w Big Macach

Dzisiaj zaprezentuję wam dane, które niełatwo odnaleźć. Możemy sprawdzać wskaźniki takie jak PKB, PKB na głowę mieszkańca, a nawet i w wersji z uwzględnieniem parytetu siły nabywczej. Jednak w tym ostatnim przypadku ten parytet wynika z jakiegoś odgórnie, urzędowo przyjętego koszyka dóbr, który nie w każdym państwie jest taki sam, a do tego ciągle zmienia się jego zawartość. Te wskaźniki moim zdaniem, chociaż mogą wskazywać pewne trendy, mnogą też jednak zakłamywać rzeczywistość.

Osobiście lubię samodzielnie sprawdzać zmiany w zakresie siły nabywczej mierzone w konkretnych dobrach i to takich, które ani nie zmieniają się specjalnie w czasie, ani nie zmienia się zbyt mocno popyt na nie, ani nie są specjalnie zależne od zewnętrznych czynników i są możliwe bardzo powszechne. To może być np. chleb, mięso, alkohol, ale szczególnie ciekawym towarem do takich porównań jest burger Big Mac z najsłynniejszej na świecie sieci restauracji fast food.

Nie znajdziemy jednak w sieci takiego zestawienia. Jest index Big Maca, ale służy on do nieco innego celu - do weryfikacji oficjalnych wskaźników inflacji. Ja natomiast postanowiłem zbadać przy użyciu Big Maca zmiany w realnej sile nabywczej Polaków.

Oto zestawienie, ile można było kupić Big Maców za "przeciętne wynagrodzenie brutto" w poszczególnych latach, zaczynając od roku 2000. Dane sprawdzone zostały w źródłach przeze mnie osobiście (nie AI):

Tak to wygląda na wykresie:

Dla porównania podam też uproszczone (co 5 lat) dane dla Norwegii:

2005 - 600 Big Maców na miesiąc
2010 - 907 Big Maców na miesiąc
2015 - 887 Big Maców na miesiąc
2020 - 919 Big Maców na miesiąc
2025 - 827 Big Maców na miesiąc

Oraz dla Hiszpanii:

2000 - 609 Big Maców na miesiąc
2025 - od 368 do 430 Big Maców na miesiąc, w zależności od miasta. Średnio 399.

Uwagi:

• Jako zarobki w Polsce w 2025 przyjąłem dane z lipca 2025. Oficjalnej średniej za cały 2025 rok jeszcze nie ma, ale nie będzie się mocno różnić od tej wartości.

• Jeśli kogoś nie interesuje "przeciętne wynagrodzenie": żeby przeliczyć to na "realne wynagrodzenie", czyli medianę netto, to trzeba je pomnożyć mniej więcej x 0,6.

• Najszybszy przyrost w sile nabywczej w BM mieliśmy między 2016 a 2019 rokiem: +10,9% w zaledwie 3 lata. Z kolei między rokiem 2020 a 2023 mieliśmy największy w historii III RP spadek tak mierzonej siły nabywczej i to aż o 14,3%. W roku 2025 nadal byliśmy o 9,8% na minusie w relacji do roku 2020. Wnioski do wyciągnięcia samemu.

• W 2000 roku przeciętny Hiszpan mógł kupić prawie 2 razy więcej Big Maców od przeciętnego Polaka. W roku 2025 już wyraźnie mniej od niego. Wnioski do wyciągnięcia samemu, chociaż polecam też mój poprzedni artykuł o sytuacji w Hiszpanii.

• Bazę cen Big Maców od 2000 roku można znaleźć pod adresem:
  https://github.com/TheEconomist/big-mac-data/blob/master/output-data/big-mac-full-index.csv

• Zarobki w Polsce w poszczególnych latach można znaleźć pod adresem:
  https://wskazniki.gofin.pl/wskaznik/126/przecietne-wynagrodzenie-za-lata-od-1950-r-do-2024-r